Godzą w interesy rolnictwa wielkopolskiego Podział kontyngentów cukru odsłania egoistyczną politykę cukrowni wschodnio-polskich W poprzednich dwóch naszych artykułach, omawiających sytuację rolnictwa zachodnio-polskiego, poruszyliśmy sprawy ogólne, komunikacyjne oraz spółdzielcze. Dziś przechodząc do omówienia spraw przemysłu rolnego, który tak przemożny wpływ wywiera na kształtowanie się sytuacji samego rolnictwa, zajmiemy się problemami przemysłu cukrowniczego. W odniesieniu do najżywotniejszych interesów rolnictwa wielkopolskiego, nie jest to sprawa bagatelna. Rolnictwo zachodnio-polskie, dzięki swym warunkom klimatyczno-terenowym i wskutek jego odmiennym systemom uprawy, wyraźnie nastawione być musi na produkcję okopowych, wśród których burak cukrowy odgrywa największą rolę. Z drugiej strony, pomijając już te ogólne zagadnienia, a podchodząc do uprawy buraka cukrowego od strony finansowej stwierdzić musimy, że rolnictwo zachodnio-polskie w dużej mierze zależne jest w tych interesach od przemysłu cukrowniczego. By zorientować się, czem dla warsztatów rolnych jest sprawnie i właściwie prowadzony przemysł cukrowniczy wystarczy zapoznać się tylko z cyframi wpływów gotówkowych, jakie rok rocznie do kieszeni rolników wielkopolskich przekazuje zachodnio-polski przemysł cukrowniczy, za dostarczone buraki cukrowe. Statystyka poucza nas, że tylko 18 cukrowni wielkopolskich wpłaciło rolnictwu województwa poznańskiego: W roku 1927-28 — 110.106.194 zł. W roku 1928-29 — 120.157.506 zł. W roku 1929-30 — 126.104.656 zł. W roku 1930-31 — 73.682.982 zł. W roku 1931-32 — 51.606.709 zł. W roku 1932-33 — 41.119.045 zł. W roku 1933-34 — 36.889.769 zł. Wobec takich sum, które co roku zasilały rolnictwo wielkopolskie nie jest obojętnem dla interesów rolnictwa, a temsamem dla interesów gospodarki ogólno-polskiej, jak układają się stosunki w przemyśle cukrowniczym i jakiemi wytycznemi kieruje się polityka gospodarcza tego potężnego działu naszego rodzimego przemysłu. Tem bardziej nie jest to obojętne, że z powyżej przytoczonej tabelki wpływów widzimy, jak wpływy te kurczą się i to kurczą się w przerażającem tempie. Jasnem jest oczywiście, że wpłynęło na to pogorszenie się koniunktury światowej jak i rolniczy kryzys gospodarczy. Spadek cen płaconych za buraki jak i stale zmniejszająca się produkcja cukru i stałe obcinanie ogólnego kontyngentu produkcyjnego jest dostatecznem tego wytłumaczeniem. Lecz z drugiej strony istnieją jeszcze inne poboczne przyczyny, niezależne zupełnie od ogólno gospodarczych stosunków, które umniejszają dochód rolnictwa zachodnio-polskiego, z tytułów współpracy i współzależności od przemysłu cukrowniczego. Dlatego też uważamy, że przyczyny te powinny być jasno sprecyzowane i raz wreszcie w szerszej płaszczyźnie dyskusyjnej poruszone bo tego wymaga nie tylko interes ziem zachodnich, ale i wzgląd na ogólno-polski układ stosunków gospodarczych. Dotychczas bowiem panujących stosunków wewnątrz przemysłu cukrowniczego nie można nazwać budującemi, a największe zastrzeżenia wywołać musi przede wszystkiem stosunek związku cukrowniczego b. Kongresówki i Małopolski do podobnej organizacji zachodnio-polskiej. Przemysł cukrowniczy oparty jest dotychczas i pewnie na długo jeszcze pozostanie oparty na zasadzie kontyngentowania produkcji. Stąd więc i wysokość produkcji buraków cukrowych uzależniona jest od przyznania poszczególnych cukrowniom kontyngentu cukru, jaki one mogą wypuścić na rynek krajowy. Centralnem zatem zagadnieniem polityki gospodarczej przemysłu cukrowniczego jest podział ustalonego globalnie kontyngentu cukru pomiędzy poszczególne rejony produkcyjne. Od tego zaś w dalszym etapie zależy rozwój gospodarczy danego rejonu, a to poprzez uruchomienie cukrowni, zatrudnienie robotników, aż do zwiększenia lub zmniejszenia samych plantacyj buraków cukrowych, a temsamem ożywienia lub ograniczenia egzystencji warsztatów rolnych m. in. i w Wielkopolsce. Pozatem w ramach kontyngentu ogólnego należy uwzględnić podział na kontyngent produkcyjny cukru krajowego i eksportowego... cenę cukru, a zatem z punktu widzenia interesu cukrowni i plantatorów buraków na przydziale kontyngentu cukru krajowego. Coraz mniej kontyngentów cukru Tymczasem rozwój stosunków w łonie przemysłu cukrowniczego zmierza wybitnie w kierunku uszczuplania udziału w produkcji cukru ziem zachodnich Polski. Z roku na rok kontyngent przyznawany cukrowniom zrzeszonym w zachodnio-polskim związku cukrowniczym ulega stałej redukcji. W tem leży również dalsza przyczyna dlaczego sumy wpływające do rolnictwa wielkopolskiego za dostarczone buraki cukrowe tak katastrofalnie zmniejszyły się w ostatnich latach. Gdy w roku 1928-29 Poznańskie i Pomorze miały przyznane 54 proc. ogólno krajowego kontyngentu, w roku 1934-35 udział ten spadł do 46 proc. To przesunięcie w kontyngencie cukru równoznaczne jest z pomniejszeniem produkcji buraczanej o ca. 1.500.000 q. buraków, co w jednym tylko roku gospodarczym uszczupliło dochodowość rolnictwa zachodnio polskiego o ca. 6.000.000 zł. Przytem zaznaczyć należy, że to ograniczenie kontyngentów i wogóle rozdział kontyngentów uskutecznia się na podstawie prywatnego porozumienia w łonie przemysłu cukrowniczego. Gdyby zaś stosowano w tej tak ważnej gospodarczo sprawie, ustawę o obrocie cukru, która zupełnie wyraźnie reguluje sposób podziału kontyngentu krajowego, zachodnia Polska nie zostałaby wywłaszczona z przynależnego jej udziału w ogólno polskiej produkcji cukru a temsamem surowca, t. j. buraka cukrowego. Dlaczego więc przy podziale kontyngentu cukru nie jest stosowana ustawa o obrocie cukru, a dokonuje się to drogą porozumienia prywatnego, pozostało to nadal tajemnicą przemysłu cukrowniczego. W każdym razie cierpią na tem interesy ziem zachodnich, a więc rolnictwo i przemysł cukrowniczy Wielkopolski. Do dalszych uszczupleń interesów zachodnio-polskiego cukrownictwa należy również przydział kontyngentu cukru krajowego. Większość tego kontyngentu przerabiają cukrownie b. Kongresówki i Małopolski. Natomiast przeważający kontyngent produkcyjny cukrowni Wielkopolski to kontyngent eksportowy, a więc kontyngent mniej rentowny. 92.000.000 zł odstąpiła Wielkopolska Ciekawsze jednak światło na kulisy powyższego stałego odbierania cukrownictwu zachodnio-polskiemu kontyngentów cukru rzuca analiza nie jakich to przyczyn i powodów powyższe przesunięcia były robione, bo przecież tak poważne pociągnięcia, które za jednym zamachem przerzucały miljonowe sumy dochodu społecznego z jednego rejonu gospodarczego do drugiego musiały być przecież dyktowane jakiemiś poważnymi argumentami. Tych jednak trudno jest odnaleźć, natomiast coraz bardziej staje się jasne, że... ...darczego tamtejszego związku. W sumie powyższe świadczenia cukrownictwa wielkopolskiego i pomorskiego sięgnęły w ten sposób olbrzymiej kwoty 92.000.000 złotych. Tymczasem cukrownictwo wschodnio-polskie sum tych w całości nie zużyło, ani na podniesienie zdolności produkcyjnej swych cukrowni, ani na odbudowę, ani na reorganizację swego Związku, lecz wciąż szachując cukrownictwo zachodnie bankructwem kilku większych swych fabryk, (co wywołałoby ciężkie perturbacje na rynku cukrowniczym) domagało się coraz to dalszych świadczeń i pomocy. A w efekcie końcowym te wszystkie świadczenia ziem zachodnich na rzecz cukrownictwa b. Kongresówki i Małopolski odwróciły się nieoczekiwanie przeciwko przemysłowi cukrowniczemu zachodnio-polskiemu. Wykup cukrowni wielkopolskich Oto ostatnio przemysł cukrowniczy wschodnio-polski wykupił kilka większych cukrowni w Wielkopolsce i Pomorzu skupiając tem w swym ręku większość zakładów produkcyjnych cukrowniczych w Polsce. Ten sam przemysł, który przy tegorocznym podziale kontyngentów cukru wywierał wciąż jako atut swoją słabość gospodarczą i konieczność doraźnej pomocy, w niespełna 3 miesiące później był na tyle finansowo silnym, że potrafił wykupić tych, od których przez tyle lat domagał się pomocy i świadczeń gotówkowych. Ta bezceremonjalność traktowania interesów ziem zachodnich Polski na tym przykładzie znalazła swój najsilniejszy wyraz. Dziś dzięki przewadze jaką uzyskało przez powyższe kupno na tutejszym terenie cukrownictwo wschodnio-polskie, grozi niebezpieczeństwo, że tego rodzaju egoistyczna polityka gospodarcza zostanie wprowadzona i na terenie przemysłu cukrowniczego Wielkopolski, który znany był ze swej solidności w stosunkach zarówno z rolnictwem, jak i w stosunkach handlowych nad obowiązkami. Powstaje obecnie pytanie, gwoli czemu to się dzieje? Co i za co utraciła Zachodnia Polska, a co przecież w części trafiło do rolnictwa innych dzielnic kraju, czy robotnik polski z tego powodu zarobił więcej, czy przemysł pomocniczy więcej dostarczył surowca tamtejszym fabrykom, i wreszcie, czy zarobił co na tem konsument, lub czy wpłynęło to na bilans handlowy Państwa!? Złośliwie nieczynne cukrownie Na wszystkie te pytania trzeba odpowiedzieć: — Nie! Gdyż przy naszej strukturze stosunków w przemyśle cukrowniczym a w szczególności przy premjowaniu przez państwo eksportu przez wyższą cenę cukru krajowego bez równoczesnego obowiązku wykazania się poszczególnej cukrowni odpowiednią ilością faktycznie dokonanego eksportu cukru — cały zysk z tego tytułu przypadł w udziale wyłącznie fabrykantom, którzy otrzymali odpowiednio wyższy przydział kontyngentu cukrowego. Cukrownie które otrzymały kontyngent ziem zachodnich, w większej części nietylko nie robiły cukru na eksport, a więc nie kontraktowały większej ilości buraków, ale wykazały się w tym czasie produkcją mniejszą, od przyznanego kontyngentu krajowego, uzupełniając go starymi zapasami eksportowymi (a więc już raz premiowanymi) albo, kontyngent ten odstępowały innym cukrowniom za grubszy pieniądz. Znane są fakty, że na terenie województw centralnych do dziś dnia, istnieją nieczynne cukrownie, które mają przyznany kontyngent cukru krajowego. Nic dziwnego, że w tych warunkach Zachodnia Polska czuje się wysoce pokrzywdzona, że panuje ogólna opinja, wśród tutejszego społeczeństwa, że się ją traktuje nierównomiernie z innemi połaciami kraju, i domaga się, aby tym nieuzasadnionym praktykom gospodarczym położyć kres, gdyż dzielnice zachodnie zamieszkują tacy sami dobrzy obywatele państwa jak i inne dzielnice. Wyrządzone dysproporcje na tym odcinku życia gospodarczego muszą być jaknajszybciej naprawione, uszczuplony Wielkopolsce stan posiadania musi być przywrócony, gdyż wymaga tego nietylko poczucie słuszności, ale i wzgląd na racjonalne planowanie produkcji przez liczenie się z historycznym rozwojem stosunków, przez liczenie się z wytworzonym już majątkiem, którego nie można marnotrawić oraz przez liczenie się z terenowymi warunkami uprawy co ma tak doniosłe znaczenie dla najbardziej rolniczej dzielnicy Polski. Nie może być bowiem karany ten, kto nałożone obowiązki spełnia w miarę możności, a obdarowywany ten, kto... ULGI W SPŁACIE ZALEGŁOŚCI Z TYTUŁU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Rozporządzenie wykonawcze już ogłoszone W Dz. Ustaw R. P. nr. 54 pod poz. 353 ogłoszone zostało rozporządzenie Ministra Opieki Społ. z dn. 12 lipca rb., wydane w porozumieniu z ministrem Skarbu o ulgach w spłacie zaległości z tytułu ubezpieczeń społecznych. Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie ustawy o spłacie zaległości podatkowych oraz zaległych składek i opłat na rzecz niektórych publiczno-prawnych instytucyj ubezpieczeń. Szczegóły tego rozporządzenia i t. d. o sposobie rozkładania zaległości na raty, o sposobie częściowego umarzania zaległości itp. podawaliśmy w „Dzienniku Poznańskim“ z datą ze środy dn. 24 lipca 1935. Ze względu na aktualność tej sprawy i szeroki zasięg zainteresowanych tą sprawą najlepiej jest nabyć odnośny egzemplarz „Dziennika Ustaw“ R. P. Należy wtedy zwrócić się bezpośrednio do Redakcji „Dziennika Ustaw“ — Warszawa ul. Długa 50. Wypuszczenie 6% pożyczki inwestycyjnej W Dzienniku Ustaw R. P. nr. 54 z dn. 26 lipca r. b. opublikowano rozporządzenie ministra skarbu z dn. 12 lipca rb. w sprawie wypuszczenia 6 proc. pożyczki inwestycyjnej na kwotę 150 miljonów złotych w złocie w obligacjach na okaziciela. Odsetki będą wypłacane półrocznie. Pierwszy kupon płatny będzie 15 stycznia 1936 r. Umorzenie pożyczki nastąpi w ciągu 30 lat drogą losowania lub skupu z wolnej ręki, począwszy od 15 lipca rb. Cena emisyjna pożyczki wynosi zł. 100 za jedną obligację imiennej wartości 100 zł. w złocie. Zaznaczyć należy, że omawiana pożyczka nie będzie uplasowana na wolnym rynku. Losowanie książeczek premjowych P. K. O. Dnia 25 b. m. odbyło się w Centrali PKO w Warszawie 26-te urzędowe losowanie książeczek na premjowane wkłady oszczędnościowe Serji II-ej. Po 1.000 zł. otrzymują właściciele następujących książeczek: 51.489 52.208 52.650 54.186 55.208 55.270 55.831 56.048 57.078 57.510 57.610 57.821 57.924 58.195 58.472 58.669 58.915 59.256 60.533 61.858 61.984 62.020 62.096 64.838 66.087 66.251 67.106 67.691 67.732 68.163 69.244 69.496 69.744 70.858 71.972 72.044 72.352 72.392 73.468 74.726 74.900 75.400 75.897 76.617 76.873 77.294 77.855 78.373 78.946 80.332 80.736 82.983 83.754 84.758 87.537 87.699 88.136 88.377 89.319 91.558 91.637 92.611 93.235 94.324 94.511 94.523 94.588 94.709 96.421 96.803 96.939 98.627 98.866 98.868 99.236 99.426 99.619 100.548 101.061 101.889 102.040 102.428 102.449 102.601 103.681 105.931 106.132 106.336 107.526 108.181 108.265 109.220 109.553 110.752 111.629 111.816 112.110 113.312 113.463 114.202 114.556 115.189 115.471 115.671 116.303 116.398 116.767 116.869 117.230 117.504 118.894 118.993 Wylosowano dawniej a niepodjęte książeczki premjowane Serji II-ej Nr. 113.345. Kronika gospodarcza W dniu 5 sierpnia rb. odbędzie się w Paryżu posiedzenie komitetu dyrekcyjnego Towarzystwa Kolejowego Polsko-Francuskiego. Na zebraniu tym dyrekcja przedstawi sprawozdanie finansowe T-wa oraz omówi wyniki eksploatacji magistrali węglowej Śląsk — Gdynia. Podatki i opłaty WYJAŚNIENIA W SPRAWIE UMORZEŃ PODATKOWYCH Wobec niejednolitego interpretowania przez niektóre izby i urzędy skarbowe przepisów rozporządzenia o ulgach w spłacie zaległości podatkowych ministerstwo skarbu wydało okólnik wyjaśniający wątpliwości w tym względzie. Okólnik wyjaśnia, że przez równowartość przypisu, omawianej w rozporządzeniu, należy rozumieć sumę uiszczeń w drodze podatku dokonanych w ciągu r. 1934/35 której wysokość równa się conajmniej sumie podatku przypisanego w tym roku bez względu na to, czy uiszczenia te zarachowano na poczet zaległości, czy przypisu bieżącego, czy też na zaległości lat poprzednich. Na rozmiar umorzenia zaległości, pochodzących z okresów z przed 1 kwietnia r. 1933, mają wpływ jedynie wpłaty z powyższego odpisu, dokonane w okresie do dnia 31 marca rb. oraz wpłaty z tytułu różnicy do równowartości przypisu z r. 1934/35, dokonane w terminach ulgowych. Natomiast inne wpłaty, dokonane po 31 marca rb. na rozmiar umorzenia wpływu nie mogą być przyjęte albo na poczet zaległości odroczonej z przewidzianą bonifikatą, albo też na żądanie płatnika mogą mu być zwrócone, o ile wpłata nie posiada zaległości w innych podatkach, które ulgom nie podlegają. Jeżeli zaległość istnieje wyłącznie w dodatkach na rzecz samorządu itp. a więc wreszcie, że płatnik należność w podatkach państwowych pokrywał świadczeniami w naturze, wówczas zaległość w dodatkach korzysta z takich samych ulg i na takich samych warunkach, z jakich korzystałaby, gdyby stanowiła zaległość nie na rzecz samorządów lecz na rzecz skarbu państwa. Koszty egzekucyjne, przypadające od zaległości umorzonych lub odroczonych, nie podlegają umorzeniu, lecz winny być od płatnika ściągnięte przy sposobności najbliższej dokonanej u niego egzekucji, o ile nie będą wcześniej dobrowolnie uiszczone. Polityka handlowa MOŻLIWOŚĆ POWSTANIA KARTELU CYNKU. W ciągu pierwszych 5-ciu miesięcy br. światowa produkcja cynku podniosła się do 600,5 tys. ton, gdy w tym samym czasie r. ub. wynosiła 526,8 tys. ton. W związku z tem daje się odczuwać, tak donoszą dzienniki belgijskie, coraz wyraźniejsza potrzeba utworzenia organizacji producentów cynku. Jak wiadomo, międzynarodowy...