Wyciąć i zachować Pierwszy ratunek przy zatruciu gazami Ponieważ nie wszystkie panie ukończyły kursy ratownictwa, przeto zamieszczamy pokrótce schemat najniezbędniejszych wiadomości o zatruciu gazami bojowymi oraz sposoby udzielania pierwszej pomocy. Gazy trujące. Przy działaniu gazów trujących gazy te łączą się z czerwonymi ciałkami krwi i pozbawiają w ten sposób możności zaopatrzenia się w tlen. Wówczas krew zamiast do komórek organizmu donosić tlen — donosi truciznę. Z tego ich działania wynika najważniejsze wskazanie ratownicze — dostarczyć tlenu, a zatem stosować sztuczne oddychanie po wyniesieniu zatrutego z atmosfery zagazowanej. Przy zatruciu kwasem pruskim zatruty w okresie początkowym wyczuwa ostry zapach gorzkich migdałów i równocześnie odczuwa pieczenie w gardle, ustach i oczach; następnie dostaje silnych bólów i zawrotów głowy, nudności lub wymiotów i wreszcie pada nieprzytomny z głośnym krzykiem na ziemię, występują drgawki i po pewnym czasie śmierć. Tlenek węgla i gaz świetlny nie posiadają żadnych własności drażniących i dlatego niczym nie zdradzają swej obecności w powietrzu. Przy zatruciu tymi gazami od razu występuje silny ból głowy, szum w uszach, pulsowanie w skroniach oraz uczucie pieczenia na twarzy; następnie zatrutemu robi się ciemno przed oczami, opanowuje go senność i dołączają się nudności i wymioty; wreszcie występuje nagłe obezwładnienie, utrata przytomności, drgawki i wkrótce śmierć. Ratunek polega: 1) na wyniesieniu chorego z atmosfery gazowej; 2) Jeżeli oddech poszkodowanego słabnie, lub chory traci przytomność i nie oddycha należycie, stosować sztuczne oddychanie; 3) Gdy chory odzyska przytomność podać mu mocnej czarnej kawy, 4) Wezwać sekcję ratowniczo-sanitarną i przy jej pomocy odtransportować zagazowanego, ciepło okrytego do punktu rat. sanitarnego w pierwszej kolejności. Gazy duszące. Gazy duszące uszkadzają drogi oddechowe. Zatruty kaszle, z trudnością łapie powietrze, sinieje, odpluwa czerwono lub różowo, ma pianę wokół ust lub nozdrzy, skarży się na ból głowy, zawroty, ogólne zmęczenie. 1) Sprawdzić czy pierwsza pomoc była prawidłowo udzielona, a szczególnie czy ubranie jest rozluźnione i czy chory jest ciepło okryty; 2) choremu, o ile jest on przytomny, podać do picia czarną kawę; 3) wezwać sekcję ratowniczo-sanit. i przez nią odtransportować zagazowanego w pozycji leżącej z głową nieco uniesioną do punktu ratowniczego w pierwszej kolejności. Nie stosować sztucznego oddychania i nie podawać alkoholu do picia. Gazy parzące Gazy parzące wywołują na zakażonej nimi skórze lub śluzówce najpierw zaczerwienienie silnie piekące i swędzące, na którym następnie pojawiają się drobne pęcherzyki, zlewające się po pewnym czasie w jeden pęcherz, wypełniony żółtym przeźroczystym płynem; pęcherz ten wkrótce pęka i w miejscu oparzonym powstają płytsze lub głębsze ropiejące i bardzo bolesne rany. Przy podejrzeniu na zakażenie skóry lub śluzówki gazem parzącym należy miejsce podejrzane opatrzyć przy pomocy indywidualnego pakietu przeciwiperytowego i natychmiast skierować tego osobnika do najbliższego kąpieliska. Gazy drażniące. Cały szereg gazów ma przede wszystkim działanie drażniące oczy i nos. Chory łzawi, kaszle, kicha, skarży się na silny ból głowy, wymiotuje. 1) Usta i oczy przepłukać roztworem sody oczyszczonej (2%). Podać choremu do picia kilka łyżek roztworu sody oczyszczonej. 3) Obficie obmyć twarz i ręce wodą z mydłem i spłukiwać roztworem sody oczyszczonej, względnie roztworem annogenu. 4) Podać 20 kropli walerianowych; Te same zabiegi należy również wykonać zatrutym innymi bojowymi środkami chemicznymi, jeżeli spowodowały one podrażnienie nosa, oczu i gardła.