**Uczymy się nowej pisowni** **Deklinacja rzeczowników kończących się na ia** Rzeczowniki na ia mają w drugim, trzecim i siódmym przypadku liczby pojedyńczej końcówkę i, lub ii. A mianowicie po spółgłoskach p, b, f, w, m, należy w tych przypadkach pisać ii, a więc sepii, w Arabii, dla Zofii, Mołdawii, Bolszewii, szarwii, chemii. Wyjątki stanowią rzeczowniki głębia, rękojmia, skrobia, służbia, ziemia, hrabia, margrabia, burgrabia i nazwy miejscowości polskich, kończące się na pia, bia, wia, mia jak Słupia, Krobia, Karwia, Igołomia, te wszystkie rzeczowniki mają w 2, 3 i 7-ym przypadku licz. poj. jedno i: głębi, ziemi, Karwi i t. p. Po spółgłosce n może być również jedno, albo dwa i. Kierujemy się tu wymową: jeżeli wymawiamy jak ni, to piszemy jedno i, np. latarni; gdy zaś wymawiamy jak ńji, to piszemy dwa i, np. komunii. Drugi przypadek liczby mnogiej jest w zasadzie taki sam jak w liczbie pojedyńczej, a więc „tej pasji i tych pasji”, „tej armii i tych armii”. Jednakowoż dopuszczalna jest również końcówka yi lub ij w drugim przypadku liczby mnogiej, gdy względy ścisłości domagają się wyraźnego odróżnienia liczb, co zdarzyć się może w dziełach matematycznych, prawniczych itp. A więc „linii” i „linij” w matematyce „komisji” i „komisyi” w ustawie. Przy rzeczownikach, używanych tylko w liczbie mnogiej, oczywiście takiej potrzeby nie ma, wobec czego zawsze się pisze „bakalii”, „ferii”, „wakacji” itp. **Rzeczowniki na ea i eja** Rzeczowniki pospolite: piszące się przez ea są: farmakopea, idea, kamea, orchidea, teodycea; przez eja zaś pisze się: aleja, epopeja, onomatopeja. W pierwszym wypadku w mianowniku liczby mnogiej pisze się eje, w drugim zaś ee; natomiast w dopełniaczu obu liczb zawsze ei; a więc „tej i tych alei, guinei, idei, epopei...” **Ustalenie chwiejnego dotychczas o, e, y, i, ch, k** Pisze się przez o: kocioł (nie kociel), kociołek, kozioł, koziołek, koziołkować, osioł, osiołek; włokę, włoki, wlokła, oblokę, oblokła. Przez e pisze się: ćwiek, ćwiczek, siedem, osiem z pochodnymi siedmnaście, osiemnaście; mieszać z pochodnymi mieszanka, pomieszać. Przez y pisze się: tyrpać, dyrdać, w dyrdy, posyłać, wysyłać, oddychać, oddychanie. Po h pisze się y tylko w hydra, hymn i hymen oraz pochodnych, w innych natomiast zawsze i, a więc higiena, hipoteza, hiperbola itp. Po ch pisze się w wyrazach rodzimych zawsze y np. chybić, chytry; wyjątek stanowi: chichot, chichotać, oraz i w czasownikach przed zakończeniem wać, wał: wymachiwać, przedmuchiwać, podsłuchiwać. Natomiast w wyrazach obcych po ch piszemy zawsze i: chimera, chiromancja. Pisze się przez h: druh, druhna. Przez k: krosta, paznokieć.